wtorek, 18 marca 2014

Edwin Black, IBM i Holocaust

Karty perforowane Holleritha, które stosowano do katalogowania osób w obozach koncentracyjnych począwszy od lat 30’tych a skończywszy na 1945 roku, oraz maszyny umożliwiające przerabianie danych tj. podawania wyników biorąc pod uwagę klasyfikację cech statystycznych; tj. podział na stałe i zmienne - pierwsze dzielą się na rzeczowe, czasowe czy przestrzenne, natomiast zmienne dzielą się na mierzalne [ilościowe – skokowe [dyskretne] oraz ciągłe] jak również niemierzalne [jakościowe].

Karta perforowana odegrała w tym względzie witalną rolę „kustosza” ludzkiej poniewierki. Koncept tejże możemy spotkać do dzisiaj chociażby w postaci kuponów totalizatora sportowego, gdzie zakreślając długopisem czy ołówkiem krateczkę, wybieramy w ten sposób przypisaną jej konkretną liczbę – informujemy w ten sposób komputer o dokonaniu wyboru.

Identyczna analogia występowała w kartach Holleritha, z tą różnicą iż zamiast zakreślania „kratki”, wybijało się w tym miejscu otwór odpowiednim dziurkaczem.
Informacje jakie zapisywano w ten sposób na temat KAŻDEGO przybyłego do obozu więźnia obejmowały m.in. płeć, narodowość, datę urodzenia, status rodzinny, ilość dzieci, powód zesłania do obozu, charakterystykę fizyczną czy zawód. Szesnaście zakodowanych w ten sposób kategorii więźniów było ułożonych w kolumnach 3 i 4, w zależności od otworu w tych kolumnach, wybita w tychże dziurka oznaczała konkretną zmienną, np. 3 oznaczała że więzień jest homoseksualistą, 9 anty-społeczny, 12 Cyganem, a 8 Żydem.

Naturalnie by zapanować nad tym wszystkim Nagłówek karty stanowił numer identyfikacyjny więźnia, taki sam jaki miał wytatuowany na ręce osadzony.

Kolejno w kolumnie 34 odnotowywano zmieniający się status więźnia, tj. karty takowe po pierwszym wygenerowaniu podlegały zmianom w postaci odnotowywania np. powodów przeniesienia do innego obozu np. celem dalszej pracy, czy też rodzaju zgonu: śmierć z przyczyn naturalnych była odnotowywana wybitą dziurką w miejscu cyfry 3, egzekucję oznaczano 4, samobójstwo 5. Wybita cyfra 6 oznaczała „specjalne traktowanie” tj. zgładzenie w komorze gazowej, czy poprzez powieszenie/strzał z broni palnej, 7 – ucieczkę więźnia.

Dane te były powielane i przesyłane do Departamentu Statystyki mieszczącego się w Oranienburgu w Ekonomicznym i Administracyjnym Głównym Biurze SS.
Tam dokonywano rozbioru tych danych wykonując klasyczne pomiary cech statystycznych, stosując skale: nominalną, porządkową, przedziałową [tj. interwałową] czy ilorazową [stosunkową].

Jak to wyglądało w praktyce?
Choćby podając w zestawieniach miesięcznych iż w Grudniu roku 1944 w obozie Bergen-Belsen zanotowano ok. 20 tys. śmierci zarejestrowanych jeńców; tj. ze średnią 50 na dzień. Ta średnia również była odnotowywana na stosownych kartach.

Gen. Oswald Pohl, twórca terminu „Zagłady przez pracę”, miał dostarczane statystyki przez wydział D II, Głównego Biura SS, które przerabiało informacje ze wszystkich obozów koncentracyjnych; a informacje o które im chodziło [cechy fizyczne, wiek, zawód skazanego] pozyskiwali z kart perforowanych Holleritha – dzięki temu gdy było zapotrzebowanie na 3 tys. robotników w jakimś miejscu Rzeszy, wystarczyło wygenerować za pomocą maszyny analogowej [tutaj mógłbym się rozpisać na temat szczegółów i rodzajów tych maszyn] wydruk zawierający żądane cechy osób np. tylko mężczyzn w przedziale wieku 17-40 lat, których zawody mieszczą się w przedziale od ślusarza po murarza. Najlepsze jest jednak przed nami. Co jeżeli po przerobieniu kart z obozu A, powyższy warunek spełniało tylko 500 osób? Otóż reszta tj. 2500 była dokładana z katalogów innych obozów; przy czym chcąc np. ograniczyć czas transportu tychże osób generowano listing tylko podług obozów znajdujących się w określonym promieniu od miejsca docelowego pracy tej grupy mężczyzn. Tzn. wyłączano obozy odległe, gdzie stosunek korzyści do spalonego paliwa, był niekorzystny względem tego drugiego, tj. nie ekonomiczny.

Dlatego też reasumując. Obroty tyloma zmiennymi w tak rozbudowanym systemie zagłady i pracy niewolniczej które obejmowały praktycznie każdego kto trafił na listy ewidencyjne obozów stanowiło podstawę do efektywnego zarządzania zasobami ludzkimi.

Decydującym w tym względzie czynnikiem była szybkość przerabiania tych danych. Bez maszyn IBM’a/Dehomag systemu Hollerith, nie byłoby to możliwe w takiej skali.

Nie chcę przez to stwierdzić iż powyższej „mechanizacji” zawdzięczamy skalę zbrodni; a jedynie to iż zbrodnia ta miała tak wyrafinowany i szczególny charakter.

środa, 12 marca 2014

Armia Imperium Rosyjskiego... - OdB 1863 - 6. i 7. Dywizje Piechoty - część II/C

Dyslokacja wojsk Imperium Rosyjskiego na terytorium Królestwa Polskiego w styczniu roku 1863,  z podaniem nazw miejscowości do szczebla szwadronu/sotni/roty/baterii oraz stanu osobowego za 1 Grudnia 1862 r.

 

[3] Piechota [CZĘŚĆ C] - 6. i 7. Dywizje Piechoty

OdB

Miejsce dyslokacji

Stan za 1 Grudnia 1862 r. [starego stylu]

6 Dywizja Piechoty [sztab]

Płock

----

21 Muromski pułk piechoty

[sztab]

Płock

[brak danych]

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1. batalion [sztab, 1., 2. i 4. roty]

Płock

3. rota

Płońsk

2. batalion [sztab, 6. i 7. roty]

Sierpc

5. rota

Rypin

8. rota

Dobrzyń nad Wisłą

3. batalion [cały]

Warszawa

1. i 2. roty strzelców

Lipno

3. rota strzelców

Skępe

22 Niżegorodzki pułk piechoty

[sztab]

Przasnysz

3662

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1. batalion [sztab i 1. rota]

Mława

2. rota

Przasnysz

3. rota

Szreńsk

4. rota

Radzanów

2. batalion [sztab, 6. i 8. roty]

Ciechanów

5. rota

Maków Mazowiecki

7. rota

Przasnysz

3. batalion [sztab, 9. 11. i 12. roty]

Pułtusk

10. rota

Ostrołęka

1. rota strzelców

Chorzele

2. rota strzelców

Jednorożec

3. rota strzelców

Krasnosielc

23 Niżowski pułk piechoty

[sztab]

Nowogieorgiewsk [Modlin]

[brak danych]

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1., 2., 3. bataliony

Nowogieorgiewsk [Modlin]

1. rota strzelców

Zakroczym

2. rota strzelców

Nowy-Dwór

3. rota strzelców

Nowogieorgiewsk [Modlin]

24 Symbirski pułk piechoty

[sztab]

Suwałki

3639

-3 baony,

-3 roty strzelców.

 

 

1. batalion [sztab i 1. rota]

Tykocin

2. i 3. roty

Łomża

4. rota

Zambrów

2. batalion [sztab, 6. i 8. roty]

Augustów

5. rota

Raczki

7. rota

Piątnica

3. batalion [sztab, 10. i 11. roty]

Kalwaria [obecnie ter. Litwy]

9. rota

Mariampol [jw.]

12. rota

Sejny

1., 2. i 3. roty strzelców

Suwałki

6. batalion strzelców [cały]

Suwałki

1085

- 1 baon strzelców.

 

7 Dywizja Piechoty [sztab]

Radom

----

25 Smoleński pułk piechoty

[sztab]

Kielce

3363

-3 baony,

3 roty strzelców.

1. batalion [cały]

Iwangorod [Dęblin]

2. batalion [sztab, 5., 6. i 8. roty]

Końskie

7. rota

Kielce

3. batalion [sztab, 10. i 12. roty]

Jędrzejów

11. rota

Wodzisław

9. rota

Kielce

1. rota strzelców

Iwangorod [Dęblin]

2. rota strzelców

Bodzentyn

3. rota strzelców

Chęciny

26 Mohylewski pułk piechoty

[sztab]

Radom

3702

-3 baony,

-3 roty strzelców.

 

1. batalion [sztab, 3. i 4. roty]

Szydłowiec

1. i 2. roty

Iłża

2. batalion [cały]

Radom

3. batalion [cały]

Warszawa

1. rota strzelców

Skaryszew

2. rota strzelców

Radom

3. rota strzelców

Skaryszew

27 Witebski pułk piechoty

[sztab]

Częstochowa

3341

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1. i 2. bataliony

Warszawa

3. batalion i 3 roty strzelców

Częstochowa

28 Połocki pułk piechoty

[sztab]

Piotrków Trybunalski

3401

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1. batalion [sztab, 1., 2. i 4. roty]

Piotrków Trybunalski

3. rota

Baby [gmina Moszczenica]

2. batalion [sztab, 5. i 7. roty]

Opoczno

6. rota

Biełaczów

8. rota

Sulejów

3. batalion [cały]

Warszawa

7. batalion strzelców [sztab]

Miechów

                  [brak danych]

-1 baon strzelców.

1. i 2. roty

Miechów

3. rota

Słomniki

 

4. rota

Książ Wielki

 

Źródło: Wojennyie diejstwija w Carstwie Pol’skom w 1863 godu. Naczało wozstanija (janwar’, fiewral’ i pierwaja połowina marta), sostawił S. Gieskiet pod riedakciej gienierał-liejtnanta Puzyrewskiego, Warszawa 1894, str. 380-381.

W trzeciej części zostanie podany skład i dyslokacja 2 Dywizji Artylerii, w czwartej 4 Brygady Saperów, a w piątej kozackie pułki.

Niejako w szóstej części przedłożę swój referat tyczący organizacji Armii Imperium Rosyjskiego w tym okresie.

 

Pozdrawiam,

Marcin F. Michalski

 

Armia Imperium Rosyjskiego... - OdB 1863 - 5. Dywizja Piechoty - część II/B

 Dyslokacja wojsk Imperium Rosyjskiego na terytorium Królestwa Polskiego w styczniu roku 1863, z podaniem nazw miejscowości do szczebla szwadronu/sotni/roty/baterii oraz stanu osobowego za 1 Grudnia 1862 r.

 

[3] Piechota [CZĘŚĆ B] -  5. Dywizja Piechoty

OdB

Miejsce dyslokacji

Stan za 1 Grudnia 1862 r. [starego stylu]

5 Dywizja Piechoty [sztab]

Lublin

----

17 Archangielski pułk piechoty

[sztab]

Janów Lubelski

3385

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1. batalion [sztab i 3. rota]

Hrubieszów

2. rota

Horodło

3. i 4. roty

Zamość

2. batalion [sztab, 5., 6. i 8. roty]

Janów Lubelski

7. rota

Szczebrzeszyn

3. batalion [cały]

 Łęczna

1. i 2. roty strzelców

Biłgoraj

3. rota strzelców

Krasnystaw

18 Wołogodzki pułk piechoty

[sztab]

Lublin

3685

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1. batalion [cały]

Lublin

2. batalion [sztab, 5., 7. i 8. roty]

Parczew

6. rota

Ostrów Lubelski

3. batalion [sztab i 11. rota]

Lublin

9. rota

Lubartów

10. rota

Końskowola [Końska Wola]

12 rota

Wieniawa [obecnie Lublin]

1. i 3. roty strzelców

Lublin

2. rota strzelców

Ostrów Lubelski

19 Kostromski pułk piechoty

[sztab]

Siedlce

3618

-3 baony,

-3 roty strzelców.

1. batalion [cały]

Warszawa

2. batalion [sztab, 5. i 8. roty]

Łuków

6. rota

Mroczki

7. rota

Biała Wieś

3. batalion [cały]

Siedlce

1. rota strzelców

Serokomla

2. rota strzelców

Kock

3. rota strzelców

Radzyń Podlaski

20 Halicki pułk piechoty

[sztab]

Staszów

3643

-3 baony,

-3 roty strzelców.

 

 

1. batalion [sztab i 1. rota]

Sandomierz

2. rota

Opatów

3. rota

Klimontów

4. rota

Zawichost

2. batalion [sztab i 8. rota]

Opatów

5. i 6. roty

Staszów

7. rota

Łagów

3. batalion [cały]

Warszawa

1. i 2. roty strzelców

Chmielnik

3. rota strzelców

Pińczów

5. batalion strzelców

[sztab i 1., 3., 4. roty]

Opole Lubelskie

1110

- 1 baon strzelców.

 

2. rota

Końskowola [Końska Wola]

 

Źródło: Wojennyie diejstwija w Carstwie Pol’skom w 1863 godu. Naczało wozstanija (janwar’, fiewral’ i pierwaja połowina marta), sostawił S. Gieskiet pod riedakciej gienierał-liejtnanta Puzyrewskiego, Warszawa 1894, str. 379-380.

 

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...