niedziela, 15 lutego 2015

Rędziny - cmentarz parafii Św. Otylii - grób Magdaleny Litwickiej żony Michała, oficera - 1 pułku strzelców konnych - armii Królestwa Polskiego

Podwody otwieram przed historią lokalną, związaną z czasami zaborów w Częstochowie i okolicach. Cykl ten będę kontynuował, systematycznie uzupełniał o "nowe" ciekawostki i informacje dotyczące kulturowego dziedzictwa rejonu.

Pierwszy mój wpis poświęcam miejscu pochówku Ś.p. Magdaleny Litwickiej, zmarłej w dniu 7 lutego 1886 roku, a której grób znajduje się na cmentarzu parafialnym Św. Otylii w Rędzinach, w kwaterze E, zaraz przy głównej szosie po prawej stronie, idąc w kierunku od kościoła w głąb cmentarza.

Zdjęcie 1) - Kościół parafii Św. Otylii wzniesiony w latach 1897-1901
<c> gatczyna.blogspot.com

Zanim do tego dojdę, chciałbym przedstawić garść statystyk wsi Rędziny za okres lat 70/80 XIX stulecia, czyli w ostatnim okresie życia Pani Magdaleny.


Do tego celu posłużą mi dane zawarte [w:] Słowniku geograficznym Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, pod red. Filipa Sulimierskiego, Bronisława Chlebowskiego, Władysława Walewskiego, t. IX, Warszawa 1888, s. 636:
"Rędziny - wieś i folwark powiatu częstochowskiego, gmina i parafia Rędziny, odległa 8 wiorst na północny-wschód od Częstochowy, a 4 wiorsty od Rudnik, stacja drogi żelaznej warszawsko-wiedeńskiej, posiadają kościół parafialny murowany, szkołę początkową, urząd gminy i piece wapienne.
- wieś ma 53 domów, 502 mieszkańców, 632 morgi,
- kolonia 8 domów, 56 mieszkańców, 58 mórg,
- folwark 4 domy, 26 mieszkańców, 815 mórg w tym 306 rolnych,
- osada 2 domy, 2 mieszkańców, 30 mórg
W 1827 było 44 domów i 366 mieszkańców"
2) - Miejsce spoczynku Ś.p. Magdaleny Litwickiej 1815-1886,
kwatera E

<c> gatczyna.blogspot.com

3) - Epitafium
<c> gatczyna.blogspot.com

Grób ów to w zasadzie jednolita bryła, z kamienia  [tutaj zapomniałem zabrać ze sobą miarkę, by podać akuratne wymiary - w najbliższym czasie również i o te dane uzupełnię opis], zwieńczony żeliwnym krzyżem. Tablica na której widnieje epitafium poświęcone zmarłej, również została odlana z żelaza. Napis który zwrócił moją uwagę i od samego początku mnie nurtował widnieje na zdjęciu nr 3:
D.O.M.
Ś.P.
MAGDALENA LITWICKA

ŻONA OFICERA B. WOJSK POLSKICH PRZE-
ŻYWSZY LAT 71 W DNIU 7 LUTEGO 1886 R.
POD TYM NIEMYM GŁAZEM PRZEZ ZIĘ-
CIÓW CÓRKI I WNUKÓW ZŁOŻONĄ ZOSTAŁA.
POKÓJ JEJ CIENIOM.
"Żona oficera byłych wojsk polskich.." - i tu wypada zadać pytanie: o które niby wojsko polskie chodzi? Czy mieliśmy jakąś armię narodową w XIX wieku?

Otóż, mowa jest o armii Królestwa Polskiego lat 1815 - 1830/31.

W okresie 1817-1830 wydawany był natomiast Rocznik Woyskowy Królestwa Polskiego, który zawierał pełną listę oficerów i generalicji odbywającej służbę w szeregach armii Królestwa Polskiego.

Wertując karty wszystkich tomów, O Szczęście! - natrafiłem tylko na Jedno nazwisko Litwicki, nosił je:
- podporucznik Michał Litwicki, wpisany w roku 1830 [we wcześniejszych rocznikach nie występuje] w szeregi elitarnego: 1 pułku strzelców konnych, któremu szefował Jego Cesarzewiczowska Mość Wielki Xiąże Rossyi Alexander Następca Tronu
W roku 1830  dowódcą pułku był pułkownik Antoni Jankowski. Armia królestwa składała się natenczas z dwóch dywizji kawalerii - strzelców konnych [dalej DSK] oraz ułanów [DUł].
Jesienne skoszarowanie tych wielkich jednostek obejmowało obszar: dla  DSK lewobrzeże Wisły, a dla DUł prawobrzeże. I tak w województwie lubelskim i podlaskim stawały pułki ułanów, a w województwach mazowieckim i kaliskim strzelców konnych.

Na koniec dodam iż dywizja strzelców konnych, składała się z dwóch brygad, każda brygada z dwóch pułków, oraz jednej baterii lekkiej artylerii konnej [1 BK; 1.psk, 3.psk; 2BK; 2.psk, 4. psk; 1. blak] jej sztab [jesień 1830 r.] mieścił się w Łowiczu, natomiast 1 pułk strzelców konnych [wszystkie szwadrony wraz ze sztabem ], wyjątkowo konsystował w Łowiczu, rezerwa zaś piesza w Kowalu. [w:] Pawłowski B., Źródła do dziejów wojny polsko-rosyjskiej 1830-1831, t. 1, Warszawa 1931, s. 6-8.
Normalnie, według dyslokacji podanych w Roczniku Woyskowym Królestwa Polskiego, za rok 1830, 1 pułk strzelców konnych miał następujące miejsca skoszarowania:
-Sztab pułku i 3 szwadron - Piotrków,
-1 szwadron - Wolborz,
-2 szwadron - Brzezina,
-4 szwadron - Radomosko,
-Rezerwa - Kowal.

Pozdrawiam!

4 komentarze:

  1. Ciekawie piszesz Marcin.
    Pozdr, JK

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dziękuję Janku za miłe słowa,
      Pozdrawiam serdecznie,
      Marcin

      Usuń
  2. Jak się cieszę z tego zdjęcia! Magdalena Litwicka to praprababcia mojej żony. Krótkie uzupełnienie. Michał Litwicki stopnia kapitana dosłużył się w czasie powstania listopadowego, otrzymując też order Virtuti Militari. Pozdrawiam serdecznie
    Andrzej

    OdpowiedzUsuń
  3. Nagrobki są symbolem pamięci i takim tez powinny zostać. Bardzo ciekawy nagrobek z kamienia, teraz takich sie nie spotyka

    OdpowiedzUsuń

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...